การออกแบบท่อลมให้ เสียงไม่ดัง (Low Noise Duct Design) เป็นเรื่องของการควบคุม ความเร็วลม + ความดัน + การสั่นสะเทือน + การเลือกอุปกรณ์ ตั้งแต่ต้นทางจนถึงหัวจ่าย โดยมีหลักสำคัญดังนี้
- จำกัดความเร็วลม (Air Velocity) ⭐ สำคัญที่สุด
ยิ่งลมเร็ว เสียงยิ่งดัง
ตำแหน่ง ความเร็วแนะนำ
Main Duct 5–7 m/s
Branch Duct 3–5 m/s
ใกล้หัวจ่าย 2–3 m/s
Return Duct 3–5 m/s
หากออกแบบ Main Duct ที่ 9–10 m/s จะเกิดเสียงลม (Air Noise) และแรงดันตกคร่อมสูงขึ้น
- เลือกหัวจ่ายลมให้เหมาะสม
- ไม่เลือกหัวจ่ายเล็กเกินไป
- Neck Velocity ไม่ควรสูงเกินประมาณ 2.5–3.0 m/s
- ตรวจสอบค่า NC (Noise Criteria) จาก Catalog
ตัวอย่าง
- ห้องประชุม : NC 25–30
- ห้องนอนโรงแรม : NC 25–30
- สำนักงาน : NC 30–35
- โรงงาน : NC 40–50
- ลดความเร็วที่หน้า AHU
ควรให้ Face Velocity ของ Cooling Coil ประมาณ
- 2.0–2.5 m/s
หากสูงเกินไปจะเกิดทั้งเสียงลมและแรงดันเพิ่มขึ้น
- ใช้ Duct Silencer
ติดตั้งหลังพัดลมหรือ AHU
ช่วยลดเสียงได้ประมาณ
- 10–30 dB
เหมาะกับ
- ห้องประชุม
- โรงแรม
- โรงพยาบาล
- Studio
- ใส่ Flexible Connection
ติดตั้งระหว่าง
AHU ↔ ท่อลม
เพื่อป้องกัน
- การสั่นสะเทือน
- เสียงจากมอเตอร์
- เสียงจากพัดลม
- หุ้มฉนวนท่อลม
- ฉนวนใยแก้ว 25–50 mm
- ช่วยลดเสียงและป้องกันการควบแน่น
- หลีกเลี่ยงการเปลี่ยนทิศทางกะทันหัน
ไม่ควรใช้ข้องอ 90° แบบหักมุมทันที
ควรใช้
- Long Radius Elbow
- Turning Vanes
เพื่อลดทั้งเสียงและแรงดันตกคร่อม
- เลือกพัดลมให้ทำงานใกล้ Best Efficiency Point (BEP)
หากพัดลมทำงานนอกช่วงประสิทธิภาพสูงสุด
จะเกิด
- เสียงใบพัด
- การสั่น
- กินไฟมากขึ้น
- ตั้งค่า ESP ให้พอดี
อย่าเผื่อ ESP มากเกินไป เช่น
ออกแบบต้องการ 450 Pa
แต่เลือกพัดลม 900 Pa
สุดท้ายต้องหรี่ Damper
ทำให้เกิดเสียงลมบริเวณ Damper สูงมาก
- ใช้ Damper อย่างเหมาะสม
ไม่ควรปิด Damper เกิน 50%
หากต้องปิดมาก แสดงว่าระบบออกแบบไม่สมดุล
ควรปรับขนาดท่อลมหรือทำระบบ TAB (Testing, Adjusting & Balancing)
⸻
ค่า NC ที่แนะนำ
พื้นที่ NC
ห้องนอน 25–30
โรงแรม 25–30
ห้องประชุม 25–30
สำนักงาน 30–35
ห้องเรียน 30–35
ร้านอาหาร 35–40
โรงงาน 40–50
สรุปหลักการออกแบบ
- จำกัดความเร็วลมให้เหมาะสม
- เลือกหัวจ่ายที่มีค่า NC ต่ำ
- ใช้ท่อขนาดเหมาะสมเพื่อลดความเร็ว
- ใช้ Long Radius Elbow และ Turning Vanes
- ติดตั้ง Flexible Connection
- ใช้ Duct Silencer เมื่อจำเป็น
- หุ้มฉนวนท่อลม
- เลือกพัดลมให้ทำงานใกล้ BEP
- ออกแบบ ESP พอดีกับระบบ
- ทำ TAB หลังติดตั้งเพื่อปรับสมดุลลม
สำหรับงานอาคารสำนักงาน โรงแรม และโรงพยาบาล หากควบคุมทั้ง 10 ข้อนี้ได้ จะสามารถรักษาระดับเสียงให้อยู่ในเกณฑ์ NC 25–35 ซึ่งเป็นระดับที่ผู้ใช้งานส่วนใหญ่รู้สึกสบาย